Ga direct naar inhoud

Voorjaar in de Stelling

Rondom de Nederlandse hoofdstad Amsterdam ligt een bijzondere verdedigingsring van 42 forten, 4 batterijen en een groot aantal dijken en sluizen: de Stelling van Amsterdam. De Stelling is een erfgoed van wereldformaat en staat dit jaar 25 jaar op de lijst van UNESCO Werelderfgoed vanwege het strategisch landschap, briljante watermanagementsysteem en talloze militaire werken. 
De lockdown gaat nog zeker twee weken door in zijn huidige vorm. Pas vanaf 28 april kunnen de eerste versoepelingen worden doorgevoerd. Dan hopen we dat we onze fortterassen weer open kunnen. Helaas blijven de musea voorlopig nog dicht. Crash Luchtoorlog- en Verzetsmuseum ’40-’45 deed afgelopen weekend wel al mee aan een fieldlab van de rijksoverheid voor openstelling van monumenten. Hiervoor was Fort bij Aalsmeer drie dagen open voor aangemelde bezoekers met een negatieve sneltest.
Stelling van Amsterdam 25 jaar Werelderfgoed
Dit jaar is het 25 jaar geleden dat de Stelling de titel UNESCO Werelderfgoed kreeg. Gedeputeerde Zita Pels markeert dit bijzondere moment op Fort Van Hoofddorp. Initiatiefnemer Femme Hammer van de stichting Fort Van Hoofddorp, vertelt over deze verborgen schat van de gemeente Haarlemmermeer Lees meer en bekijk de video
Ode aan het Landschap
In het themajaar ‘Ode aan het Landschap’ staan de Hollandse Waterlinies naast zes andere Nederlandse landschappen in de spotlights. Samen tonen de gebieden de grote landschappelijke diversiteit in ons kleine land. Van mei 2021 t/m mei 2022 worden diverse activiteiten georganiseerd in het linielandschap. Ga mee met de boswachter op een fortensafari, schrijf je in voor de Waterlinie Wandeltocht, fiets mee met de Waterlinie Fietstour of dineer op een van de forten in het pop-up restaurant van Sterk Water.  Bekijk het programma
 
Activiteiten
Fiets- en Wandelbeurs Online
De fysieke Fiets- en Wandelbeurs in Jaarbeurs Utrecht op 7 en 8 mei is geannuleerd vanwege de coronacrisis. Maar er komt een mooi 'coronaproof' alternatief: de Online Experience op 23 en 24 april. Ook de Stelling van Amsterdam ontbreekt niet met haar mooiste fiets- en wandelroutes. Lees meer
To Go op zondagen bij Paviljoen Puur
Zondags is de To Go van Paviljoen Puur open op Fort Diemerdam. Paviljoen Puur is in alle opzichten uniek. De historische ligging en het onder architectuur gebouwde paviljoen maken het tot een bijzondere plek.  Dichtbij Amsterdam en toch in de natuur
 
Op zoek naar inspiratie, mooie plekken en plaatjes?
Elke zondag Takeaway op Fort Uitermeer
Op Fort Uitermeer in Weesp zit Paviljoen Uit & Meer, waar je heerlijk kunt neerstrijken na een fietstocht of wandeling. De eigenaren hopen je binnenkort weer te mogen verwelkomen in hun knusse Paviljoen of op het ruime terras met fantastisch uitzicht. Bezoek nu alvast de Takeaway op de zondagen van 11.00 - 16.00 uur en maak een mooie rondwandeling over het fortterrein. Elke zondag Take Away
Crowdfunding: Help Fort aan de Sint Aagtendijk
Sinds de forten hun militaire functie verloren, konden forten uitgroeien tot ware hotspots van de natuur! Het Fort aan de Sint Aagtendijk is een ware oase voor allerlei dieren en planten ondanks de nabij gelegen A9. Door de droge periodes van afgelopen jaren heeft het fort zwaar te lijden gehad en moet voorkomen worden dat de natuur verdwijnt. Help mee aan het groene fort Sint Aagtendijk Beverwijk en doneer! Help mee en doneer
Geniedijk in de Stelling: Artiesten en kunstenaars gezocht
Ben jij een artiest of kunstenaar? En haal jij inspiratie uit bijzondere plekken? Meld je dan aan! Van juni tot september is de bunker van Geniedijk in de Stelling een snelkookpan voor makers. Deze residentieperiode ronden ze af met een gezamenlijke expositie in september. Aanmelden
Ja, ik wil! Forten als trouwlocatie
Beleef de mooiste dag van jullie leven op de forten van de Stelling van Amsterdam. Zo doet de fantastische locatie Fort Resort Beemster mee aan de Open Toptrouwlocatie Route op zondag 18 april. Trouwen kan op bijna elke fortlocatie.
 
Stellingnieuws
BankGiro Loterij steunt Pampus met 200.000 euro
Goed nieuws voor het boegbeeld van de Stelling van Amsterdam! Dankzij de steun van de BankGiro Loterij blijft Pampus ook in de toekomst de ultieme plek om uit te waaien en je te laten inspireren door alle verhalen van dit UNESCO-werelderfgoed! Met de bijdrage wordt het entreegebouw vernieuwd. Lees meer
Vernieuwd fietsrouteboekje Crommenije en De Stelling van Amsterdam
Naar aanleiding van het themajaar ‘Ode aan het Landschap’ heeft Lia Vriend voor de Stichting Oer-IJ de bestaande fietsroute ‘Crommenije en De Stelling van Amsterdam’ geactualiseerd en opnieuw beschreven.  Lees meer
Genieloods Uithoorn nu woonhuis
De Genieloods in Uithoorn, ooit opslag en garage voor de naastgelegen (en in 1998 herbouwde) fortwachterswoning, was toe aan een upgrade. Het gebouw behoorde tot het Fort aan de Drecht. Na restauratie en herbestemming tot woonhuis opent de loods naar verwachting deze maand haar deuren voor de nieuwe bewoners. Lees meer
Geld voor Liniedijken Noord-Holland
De provincie Noord-Holland trekt € 10,3 miljoen uit voor de verbetering van het landschap. Het geld gaat onder andere ook naar de Stelling van Amsterdam (twee miljoen). De liniedijken van de Stelling van Amsterdam zijn aangemerkt voor een opknapbeurt. Liniedijken zijn speciaal aangelegde dijken om inundatiewater tegen te houden en om wapens achter de dijk op te stellen.  Lees meer
 
Stelling op Social Media
Op onze social mediakanalen zijn er regelmatig winacties en aanbiedingen. Dus meld je aan via de iconen in het blauwe vlak hieronder voor Facebook, Twitter en Instagram. 

Kijk bij de veelgestelde vragen of maak een keuze hieronder.

U kunt nog 250 karakters intypen
Ben je geen robot? Los dit simpele sommetje op: *
15 - 2 =
Ook de gratis nieuwsbrief van de Stelling van Amsterdam ontvangen?
Schrijf je in  
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.