Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Het bruist op de forten!

Na een lange winter openen talloze forten, bunkers en vestingsteden hun deuren weer voor publiek. Geniet van het prachtige erfgoed van de Waterlinies en de Stelling van Amsterdam in het bijzonder.

De start van het fortenseizoen
Start Fortenseizoen 2018  

Kom het weekend van 14 en 15 april tijdens Start Fortenseizoen naar de forten van de Stelling van Amsterdam. Op de (elektrische) fiets, met of zonder gids, of gewoon ‘ouderwets’ op de wandelschoenen en met routeboekje: het waterlinielandschap is het bezoeken waard. Forten herbergen een schat aan spannende geschiedenis waar enthousiaste gidsen je graag over vertellen, zoals op Fort Spijkerboor, Fort Diemerdam, Forteiland Pampus, Kunstfort bij Vijfhuizen en Fort bij Abcoude.

Prachtig uitzicht!

Het is heerlijk toeven in de vele restaurants die de forten en waterlinies rijk zijn. Met prachtig uitzicht op het linielandschap smaakt het eten en drinken extra goed. Van een bunkerburger op Kunstfort bij Vijfhuizen tot heerlijke wijnen bij Fort aan de Lieburg. 

  Werelderfgoed de Beemster
De 10 mooiste routes
routegids voorkant  

Wandelen en fietsen in de Stelling van Amsterdam: de 10 mooiste routes in de groene kring rondom Amsterdam verzameld in de nieuwe routegids. De Beemster Fortenfietsroute brengt je langs twee werelderfgoederen, de Beemster en de Stelling; de Fortenroute Aagtendijk neemt je al wandelend mee van Fort bij Veldhuis naar Fort aan de Sint Aagtendijk. Ontdek het zelf! Download de routegids.

Forten in ontwikkeling
Herbestemming Fort Hoofddorp  

De forten stonden lang als versteende ridders in het landschap. Verboden militair terrein, verscholen onder en achter een dikke laag begroeiing. Vandaag de dag is dat anders; forten zijn veelal gastvrije plekken of worden ontwikkeld tot gastvrij fort. Fort bij Hoofddorp, een fort met twee verdiepingen in de Haarlemmermeer, wordt de komende periode getransformeerd in een openbaar stadspark met ruimte voor horeca, culturele activiteiten en werkplekken.

Toeren door de Waterlinie

Met open dak en picknickmand toeren langs de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Genieten! Start je tocht in Vesting Naarden en tuf door naar het Torenfort aan de Ossenmarkt in Vesting Weesp. Rij langs de Vecht door naar Fort Uitermeer. Ga via Fort Nieuwersluis, Loenen aan de Vecht door naar Fort bij Nigtevecht. Vakantiesferen in eigen land! Bekijk de volledige route in het FORT! magazine. 

Bezoekerscentra
pampus xperience  

Geen tijd om de 42 forten van de Stelling van Amsterdam zelf te bezoeken? Kom naar één van de bezoekerscentra. Forteiland Pampus biedt een ontdekkingstocht, voor zowel volwassenen als kinderen in de Pampus Xperience. Het belevingscentrum Fort K’IJK bij Krommeniedijk vertelt door middel van een interactieve audiotour over de Stelling van Amsterdam en de natuur rondom de verdedigingslinie. Binnenkort opent Fort C (het Muizenfort in Muiden) het bezoekerscentrum dat de historie van Muiden toont en haar rol binnen de Stelling van Amsterdam.

naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.