Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Alle items met de tag "geschiedenis"

Artikelen

  • Fort in de Laander- en West-Bijlmerpolder met het verdwenen verdedigbaar gebouw

    1850 - 1874

    In de volgende jaren veranderde het landschap rond Amsterdam opnieuw ingrijpend. In 1865 begon men met het baggeren van het Noordzeekanaal dwars door het IJ, van Amsterdam naar de Noordzee.
  • Ginnekenpoort, Breda

    1874 - 1884

    Rond 1870 liepen de spanningen in Europa hoog op. Pruisen was een opkomende macht op politiek, industrieel en militair gebied. Het had succesvol oorlog gevoerd tegen Denemarken en Oostenrijk en in 1870 voerde het de Duitse staten aan in de Frans-Duitse oorlog, die voor Frankrijk desastreus verliep.
  • Plattegrond Fort bij Velsen

    1884 - 1896

    Hoewel het tracé van de Stelling van Amsterdam pas in 1894 definitief werd vastgesteld was men het over een aantal locaties van forten eens geworden. Om deze locaties voor te bereiden op de bouw van de forten groef men ter plekke de slappe grond af en vulde het gat op met zand.
  • Caponnière Fort bij Hoofddorp

    1896 - 1907

    Het Fort bij Vijfhuizen is het eerste fort dat volgens het nieuwe standaardontwerp werd gebouwd. Het kwam in 1897 gereed. Het grondplan van het fort was modern, volgens de principes van het polygonale stelsel. Het kreeg een ondiepe, brede plattegrond met afgeronde hoeken.
  • Pantserplaat Fort aan de Drecht

    1907 - 1914

    Met de forten uit de tweede bouwperiode naderde de Stelling zijn voltooiing. Het standaardontwerp werd verbeterd op een aantal punten. De hefkoepelgebouwtjes waren nu door een poterne verbonden met het hoofdgebouw. Ook werd de toegang tot het terreplein verbeterd doordat het voorgebouw door een poterne werd verbonden met een mitrailleurblok aan...
  • Wandschildering in Fort bij Spijkerboor, foto Nicole Segers

    1945 - 1960

    5 Mei 1945 is het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland met de capitulatiebesprekingen tussen de bevelhebbers van de geallieerde en Duitse strijdkrachten in Wageningen. De laatste gevechtshandelingen van Duitse troepen op Texel tegen Georgische opstandelingen werd pas 20 mei afgebroken met de komst van geallieerde troepen...
  • Geniedijk door de Haarlemmermeer

    1960 - 1981

    Nadat de forten van de Stelling van Amsterdam rond 1960 allemaal hun status als verdedigingswerk hadden verloren werden gaandeweg forten door het Ministerie van Defensie overgedragen aan de Dienst der Domeinen. Forten die als bewaarplaats van militaire goederen dienst deden bleven in handen van het Ministerie van Defensie. 
  • Pampus (2010)

    1981 - nu

    De gebeurtenissen rond het Fort bij Velsen vormen een keerpunt in de omgang met de Stelling van Amsterdam. De Dienst der Domeinen bood dit fort vanaf 1975 te koop aan. Zoals gebruikelijk werd het eerst aan de gemeente Beverwijk aangeboden en vervolgens aan de provincie Noord-Holland.
  • Fort aan de Ossenmarkt

    1800 - 1850

    Rond 1800 was Amsterdam omgeven door meren, veengebieden en polders. De stad lag hierdoor tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) relatief goed beschermd tegen vijandelijke aanvallen. Deze kwamen in het verleden uit het zuiden of het oosten, maar in 1799 werd Amsterdam vanuit het noorden bedreigd. 
  • Fort bij Spijkerboor kids op het fort

    Geschiedenis komt tot leven

    Op zoek naar een goed thema voor je spreekbeurt of werkstuk? Bezoek de Stelling van Amsterdam: het grootste museum van Nederland met zijn 135 km in lengte. 
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.