Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Het Muiderslot: echte middeleeuwse waterburcht

Rijksmuseum Muiderslot - foto Kenneth Stamp

Het Muiderslot is een echte middeleeuwse waterburcht: een vierkant kasteel met een ophaalbrug, vijf torens, kantelen en schietgaten. Het kasteel staat in Muiden, aan de rivier de Vecht en aan het IJmeer, de vroegere Zuiderzee.

Nog tot 1954 was het terrein van het Muiderslot als verboden, militair gebied omgeven door prikkeldraad. In 2012 is op de plek van gebouw A een ondergronds paviljoen gebouwd: het Waterschild. Het biedt een presentatie van zeven eeuwen waterdefensie op het Muiderslot, met veel aandacht voor het Muiderslot en de waterlinies, waaronder de Stelling van Amsterdam.
Het Muiderslot was als deel van de vesting Muiden van 1892 tot 1922 opgenomen in de Stelling van Amsterdam. Het Slot ligt op een strategische plek ten zuidoosten van Amsterdam, aan de monding van de Vecht in de vroegere Zuiderzee, nu IJmeer geheten. De vesting Muiden vormde samen met het nabijgelegen forteiland Pampus de steunpunten van de hoofdverdedigingslijn van het ‘vak Muiderberg’.
De vesting Muiden telde als ‘vestingwerk van de eerste klasse’ in totaal twaalf bastions waarvan vijf tot het Kasteelbastion behoorden en drie bomvrije kazernes.
Het slot is moeilijk toegankelijk voor minder validen. Het kasteel zelf is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers.
In de directe omgeving van het Muiderslot is parkeren zeer beperkt mogelijk.

Bezoek ook Forteiland Pampus

Van april tot en met oktober vaart de Veerdienst Amsterdam dagelijks (behalve op maandag).

In de maand april (laagseizoen) is Pampus geopend van 12.00 tot 16.00 uur op weekdagen en in het weekend van 10.00 tot 17.00 uur. Pampus is in het hoogseizoen toegankelijk van 10.00 tot 17.00 uur, van dinsdag tot en met zondag.

De boot vaart vanaf Amsterdam IJburg naar Pampus (40 minuten) en vanaf Muiden (25 minuten) naar Pampus.

naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.