Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Stellingkoerier / Stellingmaand - 2013

De Forten vieren Feest in 2013. Tijdens de 10e Stellingmaand die op 31 augustus begint vieren Fort bij Edam en Fort bij Spijkerboor hun 100 jarig - en Forteiland IJmuiden haar 125 jarig jubileum. Stellingmaand 2013 is daarmee een bijzonder feestelijke editie met speciale activiteiten op 27 van de 46 forten.
Er op uit met kinderen
Banner Stellingmaand 2013 PNG  
Voor kinderen is een bezoek aan een fort altijd een avontuur. De lange gangen en de natuur van het fort nodigen uit tot ontdekkingstochten. De Stellingmaand biedt extra activiteiten voor kinderen zoals de muziek-en theaterfabriek in Fort aan de Ossenmarkt, knutselen & wandelen met de boswachter op Fort bij Spijkerboor, poppentheater op Fort Marken-Binnen, de familietheatervoorstelling van Wie Walvis bij, Kustbatterij Diemerdam, Fort aan den Ham, Fort bij Aalsmeer, het gieten van tinnen soldaatjes & handboogschieten op Fort aan den Ham en Gids voor Kids rondleidingen op Forteiland Pampus.
Theater & film
Volop theater tijdens deze Stellingmaand. Bezoek de multimediale theatervoorstelling Dansen in de scherven van Studio Harthout in het Fort bij Edam, Nichego van Wie Walvis in Fort aan den Ham, Fort bij Aalsmeer en Kustbatterij bij Diemerdam, poppentheatervoorstelling Prins Willem III, de familietheatervoorstelling Kanonnenvoer in Fort aan de Ossenmarkt of de mini-opera De Toverfluit. Ook zijn er arthouse- of klassieke Hollywoodfilms in de Buiten Bios Blob bij het Kunstfort bij Vijfhuizen.
  BuitenBios BLOB 2013
Ontdekkingstocht
foto: Kenneth Stamp  
Ga met een gids mee op ontdekkingstocht door een fort. Ontdek oude keukens, sanitaire voorzieningen en de plekken waar manschappen woonden. Onder andere bij Fort bij Penningsveer, Fort aan den Ham, Fort bij Krommeniedijk, Fort bij Abcoude en Fort bij Nigtevecht.
Fort als parcours
De forten lenen zich goed voor fysieke uitdagingen. Forteiland IJmuiden biedt bikkels het hele jaar door sportieve activiteiten zoals abseilen en boogschieten. Tijdens de Stellingmaand kunt u een tocht maken rond het eiland in een snelle boot en zijn er demonstraties van de Koninklijke Marine. Op Fort bij Spijkerboor vindt u een klim-, sluip-en kruipparcours waarmee de slotgracht wordt bedwongen. En voor de fietsers staat op 7 september  RondjeStelling genoteerd. Fiets mee langs de hele Stelling in een toertocht van 170 km of 85 km. Historie en recreatie gaan hand in hand.
  © Ella Tiglenkamp
Fietsen langs Kromme IJe
fietser1  
Gids en geograaf Lia Vriend neemt u mee op een fietstocht langs het Noordwest front van de Stelling van Amsterdam. Hier kruist de Stelling het Oer-IJ en zijn opvolger de Kromme IJe, een waterloop die in bedwang werd gehouden door o.a. de Aagtendijk. Na een presentatie over het bijzondere gebied bij Fort aan Den Ham volgt de fietstocht van 20 km. De middag sluit af met koffie & broodje en een rondleiding door Fort aan Den Ham.
Zo 15 en wo 18 september van 10 tot 15 uur. Entree:  € 25,-  incl. toegang fort, consumpties en boekje. Aanmelden: (072) 505 18 74 / www.ontdeknoordholland.nl / LIA@ontdeknoordholland.nl 
Negen keer UNESCO
Werelderfgoed Podium  
Dat is iets om trots op te zijn. Het Werelderfgoed Podium in gebouw De Bazel in Amsterdam is dé startplek om kennis te maken met de negen UNESCO Werelderfgoederen. Hier wordt vertelt hoe erfgoed op de Werelderfgoedlijst komt en wat het betekent om hierop te staan. Het Werelderfgoed bezoekerscentrum, uniek in de wereld, wordt op woensdag 4 september geopend in aanwezigheid van Jet Bussemaker, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Openingstijden: van di tot en met vr van 10 tot 17 uur; za en zo van 12 tot 17 uur. Meer informatie: www.werelderfgoedpodium.nl.
Kluis gekraakt
robot_bij_kluis  
Misschien is het u opgevallen in de afgelopen weken. Fort aan den Ham was even de hotspot door alle media aandacht voor de gesloten kluis van TNO door de robot wat gekraakt. De Telegraaf, RTVNH, Trouw, Hart van Nederland en lokale media stonden er bij toen de kluisdeur werd geopend. Met als inhoud stapels papieren in naam der Koningin. Kortom, er is altijd wat te ontdekken in de Stelling van Amsterdam. 
Acties en aanbiedingen
Wielershirt
Win wielershirt
Schrijf je voor 1 september in voor de fietstoertocht van 170 of 85 km van het Rondje Stelling en maak kans op het prachtig bijpassend wielershirt. Schrijf u nu snel in via trudieplomp@gmail.com. Onder de inschrijvers worden twee shirts t.w.v. € 35,00 verloot. Op 3 september worden de winnaars bekend gemaakt.
 
 
Stolp op de UITmarkt
Stelling IN Amsterdam
Warmlopen voor Stellingmaand kan op de Uitmarkt in Amsterdam.  U vindt de Stelling van Amsterdam en folders van de activiteiten op de forten en de programmafolder van de Stellingmaand 2013 in het Noord-Holland paviljoen op het museumplein. U bent welkom.
 
 
Open Monumentendag 2013
Gratis toegang forten
Veel forten zijn tijdens de Open Monumentendag op 14 en 15 september gratis toegankelijk zoals Fort bij Spijkerboor, Fort bij Aalsmeer, Kunstfort bij Vijfhuizen, Fort bij Abcoude, Fort bij Uithoorn, Fort bij Nigtevecht. Maak er gebruik van.
 
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.