Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Stellingkoerier: Special Start Fortenseizoen 2015

Na een lange winterslaap openen de forten hun poorten weer voor publiek. Er ligt een mooi seizoen in het vooruitzicht vol met bijzondere evenementen en activiteiten. In deze special leest u meer over het aankomende Paasweekend en de Start van het Fortenseizoen in het weekend van 17 t/m 19 april. Deze digitale koerier verschijnt vijf keer per jaar.

Paasweekend op de Stelling van Amsterdam
Forteiland Pampus lucht foto  

Het is lente! De forten van de Waterlinies openen in april hun deuren weer voor publiek. Het paasweekend van 4, 5 en 6 april is een mooie gelegenheid om de forten te bezoeken. Forteiland Pampus organiseert een speciaal Paasweekend met eieren beschilderen en zoeken. Ook kunnen bezoekers op de foto met de Pampus-Paashaas. Op Forteiland IJmuiden is er een re-enactment weekend. Bekijk meer openstellingen in de agenda.

Feest op 30 forten tijdens Start Fortenseizoen
ballonnen  

In het weekend van 17 t/m 19 april organiseren maar liefst 30 forten van de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie activiteiten rondom het thema ‘Feest en Vermaak’. Van een kinderkookcafé en ander culinair genot tot spannende speurtochten, expedities, kunsttentoonstellingen, feestelijke theater- en muziekvoorstellingen en niet te vergeten prachtige wandel- en fietstochten. De forten bieden een gevarieerd aanbod voor jong en oud. Het programma is te vinden op www.stellingvanamsterdam.nl, www.forten.nl en www.hollandsewaterlinie.nl.

Tips voor gezinnen: 18 en 19 april
Paviljoen Puur kinderen  

Tijdens de Start van het Fortenseizoen zijn er volop activiteiten voor het hele gezin. Zo is er een feestelijk programma op Fort bij Edam, met een spelletjes expeditie, schminken, springkussen en meer. Op Fort bij Krommeniedijk is er een Kinderkookcafé (aanmelden verplicht), kan je deelnemen aan het Stoere Soldaten Spelparcours en is er muziek. Scouting Abcoude een sportief parcours uit op Fort Abcoude en kan je marshmallows roosteren. Sinds jaren is Fort bij Kudelstaart geopend voor publiek. Gezinnen kunnen papieren boten beschilderen en te water laten en mee met een rondleiding. Fort bij de Kwakel en Fort aan de Drecht zijn goed op een dag te combineren. Forteiland Pampus heeft een bijzondere tentoonstelling en spelletjesprogramma voor kinderen.

Tips voor cultuurliefhebbers: 18 en 19 april
fort nekkerweg  

Tijdens de Start van het Fortenseizoen zijn er volop tentoonstellingen. De tentoonstelling HOLZWEGE op Kunstfort bij Vijfhuizen, met werk van Edwin Zwakman en Maurice Bogaert, haakt in op de maakbaarheid van het landschap. Op Fort bij Aalsmeer is er een tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding. Bezoek het hart van de Stelling van Amsterdam, het uitgestrekte Hembrugterrein in Zaandam. Op dit terrein was een munitie- en wapenfabriek gehuisvest om te voorzien in munitie tijdens een mogelijk langdurig beleg. Het Hembrugmuseum vertelt het verhaal van de rijke geschiedenis van het 324 jaar oude bedrijf. Verder is er een historische wandeling op Fort Diemerdam en kunt u voor openingstijd van de wellness mee met een rondleiding op Fort Resort Beemster.

Varen, fietsen en wandelen: 18 en 19 april
Rondjestelling_fietsers  

Er zijn volop fiets-, wandel- en vaartochten langs de forten van de Stelling van Amsterdam. Op 18 en 19 april kunt u mee met een boottocht van Westeinder Rondvaart. Vanaf het water heeft u een uniek uitzicht op het verdedigingswerk. De schipper vertelt over de zichtlijnen en relatie met andere forten. Ook kunt u mee met een Fortenvaarexcursie vanuit Fort aan de Ossenmarkt. Na een rondleiding voert de tocht over de Vecht naar Fort Uitermeer. Ook kunt u een gratis route-app van Abellife downloaden. Er is een kinderwandelroute (8 km) met startpunt Fort aan de Drecht in Uithoorn en een fietsroute (24 km) met startpunt Fort Bezuiden Spaarndam. De routes zijn beschikbaar via de Appstores van Apple en Google. De AbelLife app werkt 100% offline; dus geen problemen met bereik of bijkomende telefoonkosten.

Nationaal Militair Museum Soesterberg zorgt voor geschutskoepel
Geschutskoepel Velsen  

De geschutskoepel van Fort bij Velsen krijgt, dankzij grote inspanning van de Stichting Militair Erfgoed Groot Amsterdam, een nieuwe plek in het Nationaal Militair Museum (NMM) in Soesterberg. In de komende maanden wordt een plan gemaakt voor de restauratie en bezichtiging van het monument. Houdt hiervoor de website van de Stelling van Amsterdam in de gaten.
Van het oorspronkelijke Fort bij Velsen is slechts een klein deel bewaard gebleven. Toch heeft het fort een essentiële rol gespeeld bij de instandhouding van de Stelling van Amsterdam. Wilt u weten waarom? Lees dan het verhaal op Oneindig Noord-Holland.

Fotowedstrijd Werelderfgoed Thuis
Fotowedstrijd Werelderfgoed Thuis  

De Nederlandse werelderfgoederen vertellen op bijzondere wijze het verhaal van ons land. Zonder het direct door te hebben zijn deze iconen regelmatig in onze huiskamer terug te vinden. Ze hangen aan de muur, staan op het dressoir of hangen voor het raam. Voor de manifestatie ‘Werelderfgoed Thuis’ is fotograaf en journalist Hans Aarsman op zoek naar werelderfgoed in uw huiskamer. Wilt u meedoen? Fotografeer vóór 23 mei uw Werelderfgoed Thuis en plaats deze met #werelderfgoedthuis op Facebook, Instagram of Twitter. Uit de inzendingen worden door een vakjury, bestaande uit Erwin Olaf, Rineke Dijkstra en Erik Kessels, negen winnende foto’s gekozen. Het publiek kiest de tiende winnende foto. Maak kans op één van de tien Werelderfgoed prijzen: ban een weekendtrip naar Terschelling tot een welnessdag in Fort Resort Beemster. Meer informatie op www.facebook.com/werelderfgoedthuis.

Stelling op Facebook en Twitter
Facebook & Twitter  

Op elk moment op de hoogte blijven van nieuws over de forten van de Stelling van Amsterdam? Word dan fan van de Stelling Facebook of volg ons op Twitter @StellingvanAms.

naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.