Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Stellingkoerier - september 2014

September is Stellingmaand! De Stellingmaand is al elf jaar hét evenement op de Stelling van Amsterdam. Voor u een uitgelezen moment om de robuuste forten van het UNESCO Werelderfgoed te ontdekken. Lees deze special voor tips voor bijzondere activiteiten in de laatste twee Stellingmaandweekenden. Ook vindt u informatie over twee nieuwe publicaties. Het hele programma is te vinden op www.stellingmaand.nl.
Stellingmaand: cultuur
Stewardess Ringbiënnale  

Op 20 en 21 september tonen 15 kunstenaars van SETNET 15 kunstinstallaties in het Fort bij Edam geïnspireerd op het thema Mobilisatie. Kunstfort bij Vijfhuizen en Fort bij Aalsmeer zijn onderdeel van de Ringbiënnale 2014. Tijdens dit evenement op 19, 20 en 21 september staan verhalen van Haarlemmermeerders centraal. Bezoekers kunnen aan de hand van vijf routes bijzondere en verborgen plekken ontdekken. Bent u een muziekliefhebber? Ga dan naar Fort aan de Ossenmarkt in Weesp. Op 20 september weerklinkt hier muziek van het jazzgezelschap BK and Friends. Op 28 september is er in dit fort een concert met klassieke muziek.

Stellingmaand: met kids

Forten zijn spannend, avontuurlijk en geheimzinnig: er is van alles te ontdekken voor gezinnen. Tijdens de Stellingmaand zijn er speciale kinderactiviteiten. Bij Fort bij Krommeniedijk kunnen kinderen op 21 september tijdens speurtochten naar namen van vogels, planten en waterdiertjes zoeken en zijn er tekenworkshops. 21 september is de nieuwe familievoorstelling ‘Kraak’ van Theatergroep Wie Walvis te zien op Fort aan den Ham. De voorstelling gaat over stokoud mannetje in een huisje gemaakt van instrumenten. Tinnen soldaatjes gieten en schilderen kan op Fort aan den Ham op 28 september.

  Wie Walvis - Kraak
Stellingmaand: culinair
© Peter Saal  

Na een wandeling over de Stelling van Amsterdam of een rondleiding over een fort is het tijd voor ontspanning. Van biologisch eten en heerlijk gebakken pannenkoeken tot bier en wijn proeven. Voor elk wat wils. Op 20 en 21 september zijn er in het kader van de Ringbiënnale  proeverijen bij Restaurant ’t Fort. Bekijk alle culinaire mogelijkheden op de forten hier.

Stellingmaand: actief
Het heerlijke nazomerweer leent zich uitstekend voor een mooie wandel, fiets-, of kanotocht langs de Stelling van Amsterdam. In het routeoverzicht op de website vindt u bijvoorbeeld de Beemster Fortenfietsroute. Leuk om te combineren met een bezoek aan Fort bij Spijkerboor (open dag op 21 en 27 september). Of combineer een bezoek aan Fort bij Krommeniedijk op 21 september met de kanotocht Uitgeestermeer Route.
  © Geertje van Emmerik
Kortingsactie ‘Leven langs de Liniedijk’
Leven langs de Liniedijk  
Vrijwilligers van Fort bij Krommeniedijk verzamelden met hulp van fortenkenners de mooiste foto’s en verhalen over het Noordwestfront van de Stelling. Het resultaat is een publicatie met een unieke verzameling verhalen over Fort bij Krommeniedijk, Fort aan den Ham, Fort bij Veldhuis, Fort aan de Sint Aagtendijk, Fort bij Velsen en Fort Zuidwijkermeer. Samen schetsen de verhalen een beeld van wat zich in de omgeving heeft afgespeeld. Het boek 'Leven langs de liniedijk, het noordwestfront van de Stelling van Amsterdam' verschijnt op 1 november 2014. Geïnteresseerden kunnen de publicatie tot 1 oktober bestellen voor € 15,00 i.p.v. € 19,50. (exclusief € 5,00 verzendkosten bij verzending). Bestel snel via bestellen@uitgeverijnoordholland.nl.
Magazine Anno
Het nieuwe E-magazine Anno staat geheel in het teken van het Noord-Hollandse Werelderfgoed. Anno 1996 verwijst naar het jaar waarin het eerste Werelderfgoed in Noord-Holland, de Stelling van Amsterdam, op de UNESCO Werelderfgoedlijst werd geplaatst. Het magazine biedt ook informatie over de Waddenzee, Droogmakerij de Beemster en de Amsterdamse Grachtengordel. Bekijk het magazine hier en laat u inspireren door het werelderfgoed dat vrijwel in uw achtertuin ligt.
  Anno 1996
Op de hoogte blijven?
Facebook & Twitter  
Naast deze nieuwsbrief kunt u ook op de hoogte blijven van het Stellingnieuws via social media. Dat kan door u aan te melden bij de Facebookpagina en het Twitteraccount Stelling van Amsterdam. Het Stellingteam plaatst wekelijks nieuwe informatie, mooie foto’s en films, verhalen en acties. 
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.