Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Stellingkoerier april 2017

Start Fortenseizoen: 15-17 april
Start Fortenseizoen 2017  

Er is geen houden aan! In het weekend van 15 t/m 17 april gaan de forten en het waterlinie erfgoed, zoals vestingwerken en bunkers, weer open voor publiek. Met als thema “Verborgen schatten van de waterlinies” organiseren meer dan 50 locaties activiteiten, waarbij het paaseieren zoeken natuurlijk niet zal ontbreken! Ook smakelijke paasbrunches, spannende speurtochten en avontuurlijke expedities, een fabuleuze fototentoonstelling ‘Forten van Boven’ en prachtige wandel- en fietstochten staan op de activiteitenlijst. Het (wereld)erfgoed doet van zich spreken met een gevarieerd aanbod voor jong en oud. Bekijk het volledige programma op www.startfortenseizoen.nl

Tips voor het Paasweekend
Aanschuifdiner Casa Fortezza
Aanschuifdiner "Eten wat het fort schaft"

Op de vooravond van de Start van het Fortenseizoen 2017 organiseert Casa Fortezza het Aanschuifdiner "Eten wat het Fort schaft" op Fort bij de Liebrug. Vrijdagavond 14 april samen dineren aan lange tafels zoals de Italianen dat zo goed kunnen. Stoere pure gerechten, bereid met de beste ingrediënten die het seizoen te bieden heeft. De prijs is €50 per persoon voor een 4-gangen verrassingsmenu inclusief wijn, water, brood en koffie/thee. Reserveren kan via info@casafortezza.nl

 
 
Stampions paasspeurtocht
Paasspeurtocht Fort bij Edam

Fort bij Edam is Eerste Paasdag geopend van 11.00 tot 16.00 ur met een paasspeurtocht voor jong en oud. Kinderen kunnen in het fort de verborgen paaseieren zoeken, om zo de naam van de paashaas te achterhalen. In samenwerking met STAMPIONS is er ook een speurtocht voor ouders, grootouders en andere smartphone-bezitters. Met behulp van een speciale app kunnen zij met hun telefoon naar kostbare digitale Fabergé-eieren speuren, die in het fort verstopt zijn.

 
 
Rondleiding Fort Abcoude
Diverse Rondleidingen

Dit paasweekend bieden veel forten een rondleiding aan. Wandel zaterdag 15 april op Fort bij Abcoude langs het hoofdgebouw met kruitmagazijn, waterkelder en slaapvertrekken met een deskundige gids. Op Fort aan de Sint Aagtendijk (Muziekfort) wordt zondag 16 april het verhaal over de geschiedenis van het fort verteld. Ook kan je eieren zoeken en mee doen aan zang- en drumworkshops. Maandag 17 april is Fort bij Spijkerboor opengesteld voor publiek. Gidsen tonen o.a. de kookketels, munitiekamers en het draaikoepel-geschut.

 
Sneak-preview bezoekerscentrum Fort K’IJK
Tinker Fort K'ijk  

Het is zover, iedereen is welkom in het nieuwe Fort bij Krommeniedijk dat nu de naam Fort K’IJK draagt. Zondag 16 april (1e Paasdag) staan de deuren van het belevingscentrum voor iedereen open. Fort K’IJK huisvest een belevingscentrum over 'Natuur & Landschap in de Stelling van Amsterdam'. En straks ook een woon-werk-trainingscentrum. Deels is het nog een bouwplaats, maar een klein deel is nu al open voor publiek. Kom meegenieten in een zogenaamde ‘sneak-preview'. Op het terras kunnen bezoekers koffie drinken, versnaperingen krijgen en soep met landbrood nuttigen. Kinderen kunnen Paas-schilderijtjes maken en meenemen naar huis. Omdat het terrein nog een bouwplaats, is aanmelding vooraf verplicht via www.fortkijk.nl. Honden kunnen helaas niet worden toegelaten. U vindt het fort aan de Lagendijk 22 in de gemeente Uitgeest, vlakbij Krommeniedijk.

Zen op Fort bij Aalsmeer

Vroeger, in tijden van oorlog, was het wel anders, maar tegenwoordig is het op en rond de forten vredig en kalm. Je kunt er helemaal tot rust komen. Yoga tussen de dikke muren van een fort geeft je een natuurlijk gevoel van veiligheid en bescherming. En helpt je om in je eigen stilte te komen. Probeer het maar eens op Fort bij Aalsmeer. ZaZEN biedt yoga, yantra & meditatie voor iedereen. Yoga voor bedrijven is ook mogelijk, voor de broodnodige ontspanning en nieuwe energie. Bekijk alle mogelijkheden.

  Yoga Fort bij Aalsmeer
Expositie Schot in de Roos HEMbrug Museum
Schot in de roos foto's  

De foto-expositie ‘Schot in de Roos’ wordt op HEMbrug gepresenteerd om het front van de Stelling van Amsterdam te verenigen met het hart van de Stelling. De locatie van de voormalige wapen- en munitiefabriek op HEMbrug stond uit strategisch oogpunt op geen enkele Stellingskaart aangegeven. De fabriek was tot 2003 in bedrijf en kende als onderdeel van het ministerie van Defensie een streng geheimhoudingsprotocol. ‘Schot in de Roos’ vraagt ook aandacht voor de transformatie van het HEMbrugterrein naar een nieuwe, vrije, creatieve stad met een eigen stijl en karakter. De grote foto’s, gemaakt door de fotografen Gé Dubbelman, Luuk Kramer en Nicole Segers, zijn geplaatst tegen de achtergrond van de industriële monumenten op het HEMbrugterrein. Zo is een mooie route ontstaan, waarlangs kinderen een speurtocht kunnen doen. Inmiddels staat het Hembrugterrein op de kaart van de Stelling van Amsterdam.

Culinaire Tour Beemster Amusant

Beemsteramusant is een tour door werelderfgoed de Beemster én Stelling van Amsterdam langs 6 unieke restaurants, waar je in elk restaurant kunt genieten van een heerlijk amuse gerecht & een bijpassende wijn. Je wordt met uniek vervoer (authentieke schoolbussen) gebracht van restaurant naar restaurant, waaronder Fort Resort Beemster! Mis dit culinaire evenement niet! Bestel nu kaarten voor € 55 per persoon.

  Beemster Amusant verkleind
Start bouw fietsbrug Nigtevecht
Fietsbrug Fort Nigtevecht  

Fietsers kunnen binnenkort bij Nigtevecht via een fietsbrug het Amsterdam-Rijnkanaal oversteken. De bouw van deze brug is reeds gestart en duurt 4 maanden. De brug is het sluitstuk tussen recreatieve fietsroutes langs de Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam. Voor fietsers uit Nigtevecht worden station Abcoude, de scholen en werkgebieden in de regio Amsterdam beter bereikbaar. Dieren kunnen via de natuurlijke oevers zwemmend het kanaal oversteken. Dit vergemakkelijkt de uitwisseling van fauna tussen de natuurgebieden. De provincies Utrecht en Noord-Holland, Rijkswaterstaat en de gemeenten De Ronde Venen en Stichtse Vecht werken samen bij de totstandkoming van de fietsbrug en de natuurverbinding. De gemeente Amsterdam is medefinancier.

Bijzondere exposities Kunstfort bij Vijfhuizen

Het Kunstfort bij Vijfhuizen opent 2017 met een grote schilderijententoonstelling van Erik Andriesse (NL, 1957 – 1993) in de historische Genieloods. Erik Andriesse vereeuwigt in Dode Dierentuin de ontembare natuur: een mysterieus gezelschap van zonnebloemen, amaryllissen, vogelskeletten en apenschedels. In het fort maakt Rijksakademie-alumnus Tamar Harpaz (Israël, 1979) een installatie met geluid en alledaagse objecten, waarmee ze iedere kamer transformeert tot een ‘instrument’. Tezamen vormen de ruimtes een spookachtig orkest van klanken, lichten, verbindingen en glasscherven. Lees meer over de exposities.

Foto: Sander van Wettum (c) Kunstfort bij Vijfhuizen

  Dode dierentuin expositie
Bezoek de forten in de meivakantie
Juniorgidsen Muiderslot1
Juniorgidsen op het Muiderslot

Hoe vonden de kinderen van P.C. Hooft het om in de Gouden Eeuw op een Middeleeuws kasteel te wonen? Traditiegetrouw kruipen in de meivakantie juniorgidsen op het Muiderslot in de huid van kinderen van bekende bewoners en bezoekers aan het kasteel in de 17e eeuw. De leerlingen uit groep acht hebben een eigen verhaal samengesteld. Maar er is ook verteltheater, een valkenier, speurtocht en een stormbaan!

 
 
Tinnen soldaatjes gieten
Tinnen soldaatjes op Fort aan den Ham

Zondag 30 april is het open dag op Fort aan den Ham. Bezoek het Militair Museum of ga mee over het fortterrein onder begeleiding van de kids. Kinderen kunnen tinnen soldaatjes gieten en deze zelf schilderen. Een nagenoeg verloren gegaan kinderspeelgoed en tegenwoordig een verzamelobject. Op het fort is tevens een kleine collectie van oude soldaatjes te zien. 

 
 
Fort Uithoorn loods
Radiozendamateur Fort bij Uithoorn

Op 29 april kunnen bezoekers bij het Fort bij Uithoorn kennismaken met de wereld van de radiozendamateur. Vanuit de genieloods wordt een radiostation opgezet door VERON om verbindingen te maken met andere forten van de stelling,  maar ook met andere radiozendamateurs over de gehele wereld. Dit alles onder de speciale roepnaam PA6FBU. U bent van harte welkom op 29 april vanaf 10:00 tot 17:00 uur bij Fort bij Uithoorn.

 
Fietsroute De Ronde Venen
Fietsen Ronde Venen  

Op een steenworp afstand van Amsterdam biedt De Ronde Venen talloze recreatiemogelijkheden. De Vinkeveense Plassen met haar heldere water trekken dagrecreanten uit heel Nederland die er zwemmen, zeilen en duiken. Het charmante beschermde dorpsgezicht van Abcoude en het unieke veenweidegebied met haar agritoerisme zijn een bezoek waard voor wie wil onthaasten. Ontdek ook de forten van de Ronde Venen met deze prachtige fietsroute (44 km) langs Fort aan de Drecht (Pannekoekenrestaurant), Fort bij Uithoorn, Fort Waver-Amstel (Wijnfort), Fort in de Botshol, Fort aan de Winkel, Fort bij Abcoude en Fort bij Nigtevecht (Gedenkplaats). Goede startpunten voor de route zijn: de Toeristische Overstappunten in Vinkeveen en De Witte Dame in Abcoude, station Abcoude, carpoolterrein A2 Abcoude en Fort aan de Drecht. In Uithoorn en Vinkeveen zijn diverse fietsverhuurders. Het pontje bij fort Waver-Amstel vaart dagelijks tussen 9.00 en 18.00 uur. Download de folder of print de kaart met de fietsknooppunten.

Fort Benoorden Purmerend vanuit de lucht

Fort Benoorden Purmerend werd aangelegd ter verdediging van de accessen gevormd door Beemsterringdijk, Purmerenderweg en Rijperweg in de Beemster. Het verdedigbaar aardwerk was in 1895 gereed. Het bomvrije hoofdgebouw uit 1912 is door overdekte gangen (poternes) met de twee hefkoepelgebouwen verbonden. Tegenwoordig is Wijnimport Bart er gevestigd. Het fort is alleen te bezoeken met een rondleiding of tijdens wijnproeverijen. Dronewatch maakte een filmopname vanuit de lucht, waardoor het fort nu vanuit de huiskamer toegankelijk is.

  Fort Benoorden Purmerend lucht
Linie landschap komt tot leven
V6 Project  

V6 is een project om het linielandschap van de Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie tot leven te wekken door lokale initiatieven van burgers te stimuleren. V6 staat voor vertellen – verhalen – verbinden – verdienen – vrijwilligers - verzetten. V6 wil op een nieuwe manier ‘bottom-up’ met belangstellenden kleine projecten realiseren, waarin vooral de kleine elementen centraal staan. Denk aan bunkers, sluisjes, dammetjes en limietpalen. Er zijn 3 pilots gestart in de gemeente De Ronde Venen, Laagraven en het eiland van Schalkwijk (gemeente Houten). Heb je zelf ook een suggestie voor een verhaal over het Linielandschap? Mail of bel Bas Kreuger: bas@kreugerinkultuur.nl, 06-47768450 of Menno Heling: menno@ifthenisnow.nl, 06-31974866. De verhalen en community worden gebundeld op de cultuur, erfgoed en toerisme verhalensite “if then is now”.

Agenda 2017

In 2017 staan er een aantal leuke evenementen op het programma op de forten in de waterlinies. Zet de data vast in uw agenda:
- Start Fortenseizoen: zaterdag 15 t/m maandag 17 april 2017 (Paasweekend)
- Mooi Linieland: zaterdag 17 en zondag 18 juni 2017
- Forten vol Verhalen: juli en augustus 2017
- Fortenfestival: vrijdag 1 t/m zondag 10 september 2017
- Nacht van de Nacht: zaterdagavond 28 oktober 2017

Bekijk alle activiteiten in de Stelling van Amsterdam op stellingvanamsterdam.nl/agenda

  Agenda
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.