Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Stellingkoerier - april 2014

Spel en Sport op het Familiefort
Start Fortenseizoen 2014  
In april komen de forten weer tot leven en openen zij hun poorten voor het publiek. De Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie starten in het Paasweekend (19 t/m 21 april) het Fortenseizoen. Dit jaar is het motto ‘Spel en Sport op het Familiefort’. Van avontuurlijke games tot Oudhollandse spellen en paaseieren zoeken. Meer dan 25 forten zijn in het Paasweekend geopend. Bekijk hier het hele programma of bekijk de programmafolder.
Spectaculaire start op Forteiland IJmuiden
Nick Renooij Jeugdjournaal  
Op 21 april (Tweede Paasdag) geeft Nick Renooij, presentatior van het Jeugdjournaal om 13 uur op spectaculaire wijze de aftrap van het Fortenseizoen. Op Forteiland IJmuiden maakt hij een vrije val van een powerfan. Daarna mogen kinderen met de presentator op de foto. Echte durfallen maken zelf ook een vrije val, gaan abseilen van de dikke muren van het fort of gaan boog- en buksschieten. Je kan ook meedoen met een fortenquiz of spreekbuizentocht. De speurneus die het Gouden Ei vindt, wint een survivalweekend in de Ardennen.

Hier is meer informatie te vinden over overtocht, tijden en entree.
Voor jonge muziekliefhebbers
Fort a d St Aagtendijk trommelend kind  
Voor jonge muziekliefhebbers is Fort aan de St. Aagtendijk in Beverwijk the place to be. Op Tweede Paasdag is dit een Muziekfort met muzikale spelactiviteiten voor het hele gezin zoals een muziekquiz, kinderdisco, workshops, kliederen en kladderen op muziek en livemuziek. Ook kan je je laten schminken. Voor de lekkere trek zijn er poffertjes bij de mobiele poffertjeskraam van Miss Little Pancake. Gidsen verzorgen elk uur een rondleiding door het fort. De dag wordt afgesloten met live muziek van de band Bfour in de poterne. Klik hier voor meer informatie.
Spannende Fortexpeditie
Fort bij Edam kinderen spelen soldaat  
Stoere kinderen van 6 tot 12 jaar kunnen als soldaat meedoen met de Fortexpeditie op Fort bij Edam (20 en 21 april). Een expeditie met spannende opdrachten om de commandant te helpen. Op het fort laat Commandant E. Luden zijn soldaten oefenen, marcheren en schieten (niet echt natuurlijk). De laatste weken verslapt de tucht. De fortcommandant is verliefd geworden op een Duitse danseres. En wat het ergste is: hij is zijn commando voor het afvuren van de kanonnen vergeten. Het fort is onverdedigd en de vijand zou Edam wel eens kunnen aanvallen. Durf jij het aan? Ook is er een Spelletjes Kermis. Klik hier voor meer informatie.
Meer Paastips
kinderen bij fort met medailles  
Voor gezinnen met jonge kinderen is er op Fort bij Marken-Binnen een prachtig parcours uitgezet met Oud-Hollandse spellen. Er is zelfs een oud soldatenspel op groot formaat! Creatieve families zijn op Tweede Paasdag welkom bij Kunstfort bij Vijfhuizen om een BLOW UP kunstwerk te maken. Ook kunnen kinderen terecht bij Fort aan de Ossenmarkt voor het maken van een eigen theatervoorstelling. Voor sportieve gezinnen is er een Survivaltocht op Fort bij Abcoude. Speurneuzen kunnen terecht op Fort bij SpijkerboorFort bij Aalsmeer, Forteiland Pampus voor een speurtocht. Er zijn ook spelactiviteiten op Fort bij Uithoorn en Fort bij Diemerdam.
Tijdens fortenseizoen veel te beleven!
fortresort_interieur  
De forten van de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie hebben aankomend seizoen veel te bieden. Maak een fiets-, wandel- of kanotocht, geniet van een divers culinair aanbod, een beeldende kunsttentoonstelling, een historische rondleiding of een dagje sauna in Fort Resort Beemster. Het fortenseizoen loopt van april tot en met oktober. Een overzicht van alle activiteiten is te vinden in de agenda op www.stellingvanamsterdam.nl en www.forten.nl
Nieuwe verhalen in het Geheugen
 
Welke verhalen zitten verscholen achter de stevige fortmuren? Zes studenten  Journalistiek  dompelden zich onder in de wereld van de Stelling van Amsterdam en namen interviews af bij mensen met een bijzondere relatie met de Stelling. Bekijk hier het interview met Will Groenenveld en Simone Engelhart van St. Fortpop. Hier vind je het interview met Jaap van Harlingen van Fort bij Krommeniedijk.  En klik hier voor de film waarin Paul Hof vertelt over zijn opa die gelegerd was op Fort aan de St. Aagtendijk. Lees hier het interview met Remke en Michael, de tijdelijke bewoners van de fortwachterswoning van Fort bij Nigtevecht.
Te verwachten in het Geheugen
Geschutkoepel Fort bij Spijkerboor  
De komende maanden worden meer interviews en filmische portretten geplaatst in het Geheugen van de Stelling, zoals een interview met de initiatiefnemers van de ontwikkelingen rondom Fort Uitermeer en Indië weigeraar Klaas Vonk.
Heb je zelf een mooi actueel of meer historisch verhaal over de forten van de Stelling van Amsterdam? Cultuurcompagnie nodigt je van harte uit dit te plaatsen in het Geheugen van de Stelling.
Werelderfgoedweekend 14 en 15 juni
Fort bij Vijfhuizen foto: Peter Saal  
Tijdens het jaarlijks Werelderfgoedweekend openen acht Nederlandse werelderfgoederen hun deuren en bieden een speciaal samengesteld “binnenlands reisprogramma” aan. Waarom zou u de hele wereld over reizen om bezienswaardigheden te bezoeken als Nederland zelf zulk uniek UNESCO Werelderfgoed heeft? Waar liggen deze en wat maakt ons werelderfgoed zo uniek? Op welke manier vertelt het ons verhaal? Kom op bezoek en ervaar het zelf. Binnenkort meer op www.werelderfgoed.nl en www.stellingvanamsterdam.nl
In Stelling Gebracht
In Stelling gebracht  
Jaarlijks organiseert Historisch Museum Haarlemmermeer een grote thematentoonstelling over een onderdeel van of ontwikkeling in Haarlemmermeer. De tentoonstelling ‘In Stelling Gebracht’ gaat over het verdedigingswerk De Stelling van Amsterdam dat ook door Haarlemmermeer heen loopt en een belangrijk deel uitmaakt van het lokale landschap. De tentoonstelling is te zien tot januari 2015. Klik hier voor meer informatie.
Al Facebook-fan of volger op Twitter?
Logo Stelling van Amsterdam  
Regelmatig zijn er leuke acties voor vrijkaarten op de forten of publicaties te vinden via de sociale media van de Stelling. Natuurlijk zijn hier ook de laatste nieuwtjes te vinden en worden er regelmatig mooie foto’s geplaatst. Zie www.facebook.com/stellingvanamsterdam en @Stellingvanams
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.