Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

september: maand van de Stelling

Zit je agenda al vol de komende weekenden? Zonde! Want het is druk op de Stelling van Amsterdam! We starten dit weekend op het Museumplein tijdens de Uitmarkt. Daarna vieren we feest op de forten tijdens het Fortenfestival met in het laatste weekend, 10 en 11 september, het Werelderfgoedweekend. De uitgelezen kans kennis te maken met de Stelling van Amsterdam. 

Plan je activiteiten via onze online agenda.

Muziek en activiteiten in Amsterdam
 

Op het Museumplein in Amsterdam staat dit weekend een bijna levensgroot fort. Kom langs op de Uitmarkt en ontdek hoe bijzonder, veelzijdig en groen de Stelling van Amsterdam is.

Er is genoeg te doen in het Erfgoedpaviljoen van de Provincie Noord-Holland. Zo kun je:

  • meedoen met een workshop beeldende kunst
  • luisteren naar verhalen over de militaire geschiedenis
  • eigen camouflagemaskers maken
  • leren communiceren via Morsecodes

In samenwerking met crowdfundingplatform voordekunst speelt muziek- en theatertalent op het Stellingpodium voor het fort. Op zaterdag en zondag is er een muzikaal programma met onder andere de reggaepop van The Rising Sun (zaterdag) en muziektheater van Hemels Vallen (zondag).

Vergeet niet de nieuwe routegids Wereldse Forten mee te nemen.

Fortenfestival en Werelderfgoedweekend
Fortenfestival  

Tot 20 jaar geleden waren veel forten van de Stelling van Amsterdam onbegaanbaar voor publiek. Daar is de laatste jaren wel anders! In 1996 werd de Stelling van Amsterdam UNESCO Werelderfgoed. Forten werden opgeknapt en kregen nieuwe bestemmingen.

De meeste forten zijn nu juist regelmatig open voor publiek. Zo ook tijdens het Fortenfestival!

Maar liefst 20 forten en Stellingonderdelen openen hun deuren tijdens het Fortenfestival (2 t/m 11 september) en het Werelderfgoedweekend (10 en 11 september).

Kom ook kijken wat een pracht aan werelderfgoed in jouw ‘achtertuin’ staan. Haak aan bij de speurtochten, theater, markten, rondleidingen, muziek, (buiten)films en workshops. Een leuke dag uit voor het hele gezin. Ook diverse forten van de Nieuw Hollandse Waterlinies haken aan bij het Fortenfestival.

Programma Fortenfestival en Werelderfgoedweekend
Fortenfestival 2015 - paint for drawing  

Fort Benoorden Spaarndam is nog in de staat zoals het in 1950 is verlaten. Een uit de Tweede Wereldoorlog stammende Duitse zoeklichtremise met steltafel en aggregaat zijn nog aanwezig. Er zijn rondleidingen op 10 en 11 september.

Het Fort bij Aalsmeer laat door wrakdelen de geschiedenis van de bemanningen van de vliegtuigen zien. Met foto’s en persoonlijke voorwerpen worden de verhalen tot leven gebracht. Op het buitenterrein leuke natuuractiviteiten voor kinderen op 10 en 11 september. 

De Saluutbatterij Rijdende Artillerie Amsterdam houdt ieder uur een demonstratie met het kanon van de batterij bij Fort bij Abcoude 10 en 11 september.

Fort bij Penningsveer organiseert rondleidingen, een biologische markt en activiteiten voor kinderen en volwassenen 11 september.

Fort bij Hoofddorp houdt rondleidingen op en rond het forteiland, strooptochten door het fort en er kunnen pannenkoeken worden gebakken met meel van de nabijgelegen molen op 10 september.

Buitenbioscoop (BLOB) op Fort Markenbinnen 3 en 4 september.

Leuke kinderactiviteiten op Fort Kudelstaart 11 september

En nog veel meer…!

Werelderfgoed souvenirs op tournee
Souvenir huisje Werelderfgoed  

Erik Kessels, gastcurator UNESCO Werelderfgoed Nederland 2016, vroeg 60 studenten van Avans Hogeschool Breda en Sint Lucas Boxtel mee te denken over nieuwe souvenirs voor de tien werelderfgoederen in Nederland. Tien plekken die uniek zijn in de wereld en op een bijzondere wijze het verhaal van Nederland vertellen.

De 20 nieuwe souvenirs worden gepresenteerd in het speciaal ontworpen Souvenir Huisje. Hier maak je op een nieuwe manier kennis met de tien unieke werelderfgoederen.

Zo vind je in het Souvenir Huisje onder andere de `Rietveld Slippers´ ontworpen door Sarah Lieben & Suzanne Jacobs. Het meest oncomfortabele schoeisel ooit gemaakt. Maar wel in de stijl van ´De Stijl’.

Het huisje staat op de Uitmarkt en van 12 tot en met 25 september op Kunstfort bij Vijfhuizen.

3 tips
Rondje Stelling
Rondje Stelling

Wij kunnen het niet vaak genoeg zeggen: schrijf je in voor dé fietstour op zaterdag 3 september langs de Stelling van Amsterdam. Doe je dit voor 29 augustus dan maak je kans op leuke cadeau's!

 
 
Fort benoorden Spaarndam
Festival Fort Noord

Op 22 en 23 oktober staat Fort Benoorden Spaarndam in het teken van het festival Leven op het Donkerst Fort. Het weekend staat bol van de culturele activiteiten geïnspireerd op het donkere en stille fort, dat zich nog in de staat bevindt zoals het in 1950 werd verlaten. Meld je aan als vrijwilliger en mail naar info@stellingvanamsterdam.nl.

 
 
Stampions hoofddorp
20 fortenstempels

Ga op zoek naar de verborgen digitale stempels op de forten van de Stelling van Amsterdam. Tijdens het Werelderfgoedweekend op 10 en 11 september wordt de 20ste stempel op een fort geplaatst. Spaar ze allemaal! Er zijn fortenprijzen te verdelen voor de eerste deelnemers met 20 stempels.

 
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.