Ook de gratis nieuwsbrief van de Stelling van Amsterdam ontvangen?
Schrijf je in
Herfst op de forten! | Stelling van Amsterdam
Ga direct naar inhoud

Deel via social media

Herfst op de forten!

Ook nu de dagen kouder en donkerder worden en de herfst zijn intrede doet, zijn er volop activiteiten op forten in de Stelling van Amsterdam. In deze nieuwsbrief lees je meer over de Nacht van de Nacht, Winterlicht op Pampus, oplevering fortwachterswoning Fort bij Penningsveer, tips voor in de herfstvakantie, de Stelling op televisie en ook op social media. We zien je snel op forten in de Stelling!

Nacht van de Nacht
Nacht van de Nacht 2019  

Duizenden lichten gaan uit tijdens de Nacht van de Nacht op zaterdag 26 oktober 2019. Nacht van de Nacht is een initiatief van de Natuur- en Milieufederaties en staat voor minder CO2 uitstoot, een heldere sterrenhemel en energiebesparing. Forten zijn uiterst geschikt als decor van het donker. Er zijn o.a. leuke activiteiten op Fort benoorden Spaarndam, Kunstfort bij Vijfhuizen en de forteilanden Pampus en IJmuiden. Bekijk hier alle activiteiten tijdens de Nacht van Nacht op de forten in de Stelling van Amsterdam.

Pop-uprestaurant Winterlicht Pampus
Winterlicht Pampus 2019  

"Winterlicht in één zin? Een verrassende avond op het unieke forteiland Pampus, waarbij je geniet van mooie seizoensgerechten in zowel het historisch fort als het knusse paviljoen." Winterlicht is een uniek ‘restaurant’ dat maar twee dagen per week open is en alleen van begin november tot half december. Kom naar deze exclusieve dinerbeleving tijdens een ontspannen winteravond. Het forteiland biedt boeiende historie, prachtige panorama's en mooie seizoensgerechten, waarbij veel van de groenten en kruiden op Pampus zelf geteeld zijn. Reserveer tijdig voor een unieke avond!

Dagje uit in de Herfstvakantie
Herfstvakantie  

Maak kennis met echte ridders, kom knutselen, vier de verjaardag van Amsterdam of ontmoet schrijfster Simone van der Vlugt op het Muiderslot. Breng een bezoek aan het bezoekerscentrum van Fort K’IJK waar de hele maand oktober de expositie van de Krommenieër Schilderkring te bezichtigen is. Kom onder professionele begeleiding van het Hemlab-team zelf proeven doen en experimenten uitvoeren tijdens het Kinderlab: IJzersterk. Boek een rondleiding op het Hembrugterrein en ontdek de fabrieken waar vroeger de wapenmunitie werd gemaakt voor de Stelling. Vaar naar forteiland Pampus met het prachtige zeilschip de Stedemaeght en vlieg mee in de nieuwe luchtballon van Het geheime Wapen van Amsterdam! Check de agenda voor alle activiteiten in de herfstvakantie.

Documentaire Oorlogsangst op NPO 2
Fort Spijkerboor  

Op vrijdag 4 oktober jl. was op NPO2 een aflevering te zien over Oorlogsangst, als onderdeel van de zesdelige geschiedenisserie 'Een bezeten wereld, Nederland tussen de oorlogen'. Tijdens de Eerste Wereldoorlog hield de overheid potentiële oproerkraaiers in de gaten, onder wie steeds meer dienstweigeraars en antimilitaristen. Deze werden o.a. opgesloten op Fort bij Spijkerboor. De uitzending neemt een kijkje in dit hermetische fort. Bekijk de aflevering hier terug.

Oplevering fortwachterswoning Fort bij Penningsveer
Fortwachterswoning Fort bij Penningsveer  

In een netwerk van wandel-, fiets- en kanoroutes, ligt aan de rand van het recreatiegebied Spaarnwoude Fort bij Penningsveer. Dit fort is in gebruik als groepsaccommodatie voor scholen en instellingen. Stichting Fort Penningsveer richt zich daarbij in het bijzonder op mensen die, sociaal gezien, extra ondersteuning nodig hebben. Op donderdag 17 oktober is de gerenoveerde fortwachterswoning van het fort geopend. Dit is het laatste grote project van een reeks activiteiten om het fortcomplex in ere te herstellen en het kwam tot stand met financiële steun van de Provincie Noord-Holland. Lees meer over de oplevering op de website van de Provincie Noord-Holland: Fortwachterswoning Fort bij Penningsveer hersteld.

Meer Stellingnieuws
Het Klokhuis
Aflevering Het Klokhuis

In Nederland zijn 10 unieke plekken die door UNESCO zijn uitgeroepen tot Werelderfgoed. De Stelling van Amsterdam is zo’n unieke plek met UNESCO status! Hiermee staan we in een rijtje naast de piramides van Gizeh, de Chinese muur en de Toren van Pisa. Omdat deze plekken heel bijzonder zijn, heeft Het Klokhuis hier een speciale serie over gemaakt! Blijf ons volgen voor de exacte datum van de uitzending.

 
 
social media
De Stelling op social media

Wil je via social media ook op hoogte gehouden worden van alle activiteiten en wetenswaardigheden rond de Stelling van Amsterdam? Volg ons dan ook op Facebook, Instagram en Twitter.

 
 
SVA Digitale leskist
Digitale leskist

Tip voor educatieve instellingen! Ontdek een mooi en bijzonder stukje geschiedenis van Nederland: de Stelling van Amsterdam (UNESCO Werelderfgoed sinds 1996). Een verdedigingslinie van 135 km rondom Amsterdam met 46 forten en batterijen en veel dijken en sluizen. Voor scholen is een er een gratis digitaal lespakket beschikbaar met het verhaal van de Stelling. Dit bestaat uit vertelplaten met filmpjes, animaties, fotoseries, en opdrachten bedoeld voor groep 7 en 8 van de basisschool. Neem een kijkje!

 
Activiteiten & Openingstijden

Kijk op de website www.stellingvanamsterdam.nl voor de verschillende activiteiten en actuele openingstijden.

Kijk bij de veelgestelde vragen of maak een keuze hieronder.

U kunt nog 250 karakters intypen
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.