Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Stellingkoerier - september 2011

Ontdek de Stelling van Amsterdam tijdens de Stellingmaand in september. De hele maand staat de oude verdedigingslinie in het teken van geschiedenis, rondleidingen, muziek, theater, kunst en nog veel meer. In deze Stellingkoerier vindt u diverse tips voor een bezoek aan de Stelling van Amsterdam.
Fort bij Abcoude
Fort bij Abcoude

Fortevenement Stelling Nemen

Onder de noemer 'Stelling Nemen' organiseert Stichting Cultura De Ronde Venen een evenement op verschillende forten. Er staan de komende twee weken nog verschillende activiteiten op het programma, zoals:

Eenmalige openstelling Fort in de Botshol

Op zaterdag 17 september is Fort in de Botshol eenmalig open van 11.00 – 17.00 uur. U kunt starten met een rondleiding in Museum De Ronde Venen aan de Herenweg in Vinkeveen. Vervolgens brengt een historische pendelbus u gratis naar Fort in de Botshol. Op en rond het fort zijn diverse activiteiten, kijk voor alle informatie in de agenda.

Muzikaal theaterspektakel bij Fort Abcoude

Fort Abcoude is op zaterdag 24 september tussen 13.30 en 16.00 uur het decor van een theater- en muziekspektakel, uitgevoerd door 300 amateurspelers uit gemeente De Ronde Venen. Zij nemen u mee in de sfeer van bijna honderd jaar geleden, toen Koningin Wilhelmina een werkbezoek aan het fort bracht. Zie voor meer informatie de agenda

De meest actuele informatie over het evenement Stelling Nemen vindt u op www.stellingnemen.nl.
Enlightments Arts
Enlightments Arts - De strijder, het kind en de vogel
Robert Roelink

Robert Roelink - Tijdloze boei

Kunst voor Pampus

In de maanden september en oktober vindt op Forteiland Pampus voor de eerste keer de expositie 'Kunst voor Pampus' plaats, een initiatief van kunstenaars/curators Robert Roelink en Stephan Muis. De kunstensector ligt door de huidige bezuinigingen min of meer 'voor Pampus'. De curatoren willen met de tentoonstelling laten zien dat een leven zonder kunst niet voor te stellen is. Zij vroegen een aantal kunstenaars om in het oostelijk deel van het fort een kunstzinnige ingreep te doen. Er is daarbij uitgegaan van de veelal donkere ruimtes in het fort.
Meer informatie op www.kunstvoorpampus.nl.

Fort benoorden Spaarndam
Fort benoorden Spaarndam - Foto: Kenneth Stamp
Fort benoorden Spaarndam

Meer tips Stellingmaand

Rondrit legervoertuigen
Altijd al in een legervoertuig willen meerijden? Op zaterdag 17 en zondag 18 september rijden er oldtimer legervoertuigen heen en weer tussen Fort bezuiden Spaarndam en Fort benoorden Spaarndam. Op beide forten geven gidsen van Stichting Krayenhoff rondleidingen door en rond het fort.
Klik hier voor meer informatie.

Fort aan de Jisperweg voor één dag geopend
Dit fort is nog intact en wordt goed onderhouden. Eens per vijf jaar wordt het opengesteld voor het publiek. Op zondag 18 september is het fort geopend. Gidsen staan klaar om u alle informatie over deze mooie locatie te vertellen en u rond te leiden.
Klik hier voor meer informatie.

Schietdemonstratie
Op zaterdag 24 september leidt Stichting Militair Erfgoed Groot Amsterdam bezoekers rond door Fort bij Hoofddorp. Ze geven uitleg over de functie van de Stelling van Amsterdam en Fort bij Hoofddorp en demonstreren luchtwapens. Onder begeleiding maakt u kennis met deze Olympische tak van sport. Kinderen kunnen schieten met waterverfbolletjes op een echte schijf.
Klik hier voor meer informatie.

Workshop beeldhouwen
Fort bij Spijkerboor is op zondag 25 september de verrassende locatie voor een workshop beeldhouwen door Hans de Boer en Hans Kaijer. Het duo werkt met verschillende soorten steen en technieken en helpt u om een beeldje te maken. Voor meer informatie en aanmelding kunt u een e-mail sturen naar h.d.boer@quicknet.nl of hjm.kaijer@quicknet.nl.

Programmafolder Stellingmaand

Het hele programma vindt u online op www.stellingvanamsterdam.nl. Wilt u de programmafolder van de Stellingmaand thuisbezorgd hebben? Stuur dan een e-mail met naam en adres naar info@cultuurcompagnie.nl

Adventuregame Spion in de Stelling

Er is een spion in ons midden… er is iets ernstigs aan de hand op de Stelling van Amsterdam. Een groot militair geheim is gestolen: de kaart van de Stelling. Help mee om dit mysterie op te lossen en doe mee met het spel ‘Spion in de Stelling’. Via puzzels en aanwijzingen op het fort, maar ook door duivenpost en telegrafie in het online commandocentrum ontrafelt zich het verhaal. Kun jij de spion ontmaskeren?

Spion in de Stelling is een adventuregame voor jongeren tussen 10 en 14 jaar. Zij kunnen het spel zowel online als op forten (Fort bij Spijkerboor, Fort bij Krommeniedijk, Kustbatterij Diemerdam, Muiderslot en Pampus) spelen. Speel mee en ga naar www.spionindestelling.nl.
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.