Ga direct naar inhoud

Deel via social media

Verhalenproject Stelling van Amsterdam is rond

9 december 2021

Vijf jaar werkte schrijfster Agnes de Boer aan een boekenserie over de Stelling van Amsterdam. Centraal stonden mensen die werkten en soms woonden op de forten en mensen die de forten nieuw leven inbliezen. Naast vier boeken verscheen een documentaire, werden concerten ten gehore gebracht en werd een fietstocht en een festival georganiseerd. De Boer wil de afronding van het project vieren met een speciale actie voor onze lezers.

In 2015 las Agnes de Boer het boek Leven langs de Liniedijk. Een boek gebaseerd op verhalen van omwonenden van het Fort bij Krommeniedijk aangevuld met de geschiedenis van de forten Aan de Ham, Bij Veldhuis een Aan de St. Aagtendijk. Dat inspireerde tot een ronde langs alle forten waarin de verhalen van de mensen centraal stonden: fortwachters, soldaten, bewakers, omwonenden, maar ook de ondernemers, beleidsmakers en de vrijwilligers die tegenwoordig de forten in stand houden en een tweede leven geven, komen aan het woord in drie opvolgende boeken. Leven op de Stelling behandelt de forten vanaf IJmuiden en Spaarndam tot Vijfhuizen, Hoofddorp en Kudelstaart. Kraijenhoff keert terug brengt verhalen tot leven in het noordoostfront van Markenbinnen, via de Beemster en Edam tot de batterijen bij Durgerdam en bij Diemerdam. Het laatste boek Herauten op de Stelling speelt zich af in de zuidoosthoek, van Muiden en Weesp tot aan De Kwakel.

Ook de verhalen van bijzondere objecten van de Stelling van Amsterdam kwamen aan bod zoals Munitiecomplex 1800 Roeden, Graansilo Korthals Altes, het Hembrugterrein en de forteilanden IJmuiden en Pampus.
De verhalenprojecten pasten goed binnen het provinciale beleid om bij bezoekers en omwonenden de Stelling en haar forten onder de aandacht te brengen. Dit deed De Boer niet alleen met boeken, verhalenbijeenkomsten en lezingen. Samen met Jort van der Maarel maakte ze de documentaire Kraijenhoff keert terug, waarin acteur/zanger Henk Zwart de vroegere militair ingenieur Cornelis Kraijenhoff speelt die op bezoek gaat bij de forten en zo hun geschiedenis vertelt. In 2016 organiseerde De Boer samen met Ziegel Ziegelaar (gids en beheerder Fort Benoorden Spaarndam) een bijzonder festival op dit fort. Tijdens Het Donkerst Fort Noord traden o.a. Duo Fragile, Harry Sacksioni en Jan Akkerman op. Bij het laatste project Herauten op de Stelling traden Duo Leeghwater en Henk Zwart met een speciale voorstelling op in de forten van Uithoorn, Weesp en Nigtevecht. Hopelijk worden er in het voorjaar 2022 nog twee concerten in Fort bij Abcoude gegeven (houd www.duoleeghwater.nl in de gaten).

Ter afronding van het totale verhalenproject bieden Agnes de Boer en Uitgeverij Noord-Holland de laatste boeken met een speciale actie voor onze lezers aan. Alle vier de boeken zijn te koop voor € 40,- Stuur een mail met uw bestelling onder vermelding van De Stelling is Rond met uw naam en adresgegevens naar agmdeboer@quicknet.nl of bestellen@uitgeverij-noord-holland.nl. Meer informatie op: www.stellingverhalen.nl.

Kijk bij de veelgestelde vragen of maak een keuze hieronder.

U kunt nog 250 karakters intypen
Ben je geen robot? Los dit simpele sommetje op: *
2 - 2 =
Ook de gratis nieuwsbrief van de Stelling van Amsterdam ontvangen?
Schrijf je in  
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.