Ga direct naar inhoud

Deel via social media

In dit archief vindt u informatie van voorgaande evenementen en activiteiten rondom de Stelling van Amsterdam. Ga voor actuele nieuwsberichten naar ons nieuwsoverzicht.

1 juli 2019

Goed nieuws voor kleinere herbestemmingsprojecten. Op 25 juni 2019 maakte de jury de winnaars bekend van de NRP Gulden Feniks 2019, voor de meest excellente voorbeelden van renovatie- en transformatieprojecten. De kijkkoepel bij Fort bij Krommeniedijk in Uitgeest ontving de ‘wild card’ prijs en waarmee de jury een project wil aanwijzen dat eigenlijk buiten elke categorie valt maar dat wel veel waardering verdient. Nicky Schuurman, Landschap Noord-Holland: “Dat is fantastisch nieuws, dat de jury waardering uitspreekt voor de kleinere herbestemmingsopgaves.”

Wildcard voor kijkkoepel
Tijdens de Nationale Renovatie- en Transformatiedag, die plaatsvond in de Caballero Fabriek in Den Haag, werden de prijzen uitgereikt aan opdrachtgevers, ontwerpers en bouwpartijen van drie winnaars: de LocHal in Tilburg, de Stationsrenovatie Metro Oostlijn in Amsterdam en, als wildcard, de Kijkkoepel Fort bij Krommeniedijk in Uitgeest: ‘De jury is onder de indruk van het optimale en fraaie resultaat dat met zeer beperkte middelen is bereikt. De architect is er in geslaagd een nieuwe typologie van de vogeluitkijkpost te maken binnen karakteristieke forten.’ Betrokken partijen waren BureauVanEig, Landschap Noord-Holland, De Mannen van Staal en De Ingenieursgroep.


Architect Marolein van Eig, licht het ontwerp toe: “Ten noordwesten van het fortgebouw waren van oudsher twee hefkoepels aanwezig. Waar vroeger een wapen door de gaten naar buiten kwam om de vijand onder schot te nemen, is dat nu een prachtige plek om vogels te bekijken. Het ontwerp is dus opnieuw een koepel die uit het gat oprijst. De cilindrische vorm is afgeleid van de beeldtaal van bunkers. Deze bouwwerken zijn monolithisch en gesloten van karakter. De ranke vormgeving geven het gebouwtje een bijzonder karakter. Het materiaal is van cortenstaal, dat past goed bij het beton van de onderbouw. Met deze kleur onderscheidt de kijkkoepel zich op een subtiele wijze in het groene landschap.”


Marjolein van Eig ontwierp eerder een kijkkoepel voor Landschap Noord-Holland, op de buitenplaats Overplaats te Heemstede, waar je uitkijkt over een historisch wandelbos.

Kijk bij de veelgestelde vragen of maak een keuze hieronder.

U kunt nog 250 karakters intypen
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.