Ga direct naar inhoud

Ode aan de Hollandse Waterlinies (1)

Ode aan de Hollandse Waterlinies

In 2021 brengt Nederland een Ode aan het Landschap. Het landschap van de Hollandse Waterlinies – de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam samen – is een open gebied aan de rand van de Randstad. Hier heeft de mens in het verleden een verbond gesloten met het water en de natuur. Tijdens Ode aan de Hollandse Waterlinies maak je kennis van de geheimen, verhalen en bijzondere objecten van het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies door vele mooie activiteiten.

Verhalen van het landschap

Fort bij Nigtevecht
Fort bij Nigtevecht

Maak kennis met de verhalen van het landschap tijdens een fortensafari met de boswachter, proef de smaken van de waterlinie in pop-up restaurant Sterk Water of verwonder je over een sterk staaltje bouwkunst in de 3D waterwerken expositie. Ontdek de Stelling van Amsterdam met één van de vele fiets- en wandelroutes.

Landschap in beweging

Ga je liever de sportieve kant op in de Hollandse Waterlinies? Kijk dan je ogen uit tijdens een van de Waterlinie Wandeltochten.

Fort Uitermeer in Weesp
Fort Uitermeer in Weesp

Het geheim van de Hollandse Waterlinies

De Hollandse Waterlinies zitten vol geheimen. Tijdens Kunst & cultuur in het waterlinielandschap zijn verschillende vormen van kunst en cultuur in de buurt aan elkaar verbonden om je te laten kennismaken met het gebied. Een belangrijk geheim van de waterlinies is het water en alle waterwerken die aangelegd zijn om grote delen van het land onder water te kunnen zetten. Tijdens het Fortenfestival stellen vele verdedigingswerken hun deuren open en kan je ook de sluizen bekijken. Ga mee met een rondleiding en ontdek de geheimen de verdedigingslinie! Of geniet van een hapje en drankje op het terras.

Meer weten?

Bekijk voor een overzicht van alle activiteiten tijdens Ode aan de Hollandse Waterlinies de website. Tijdens dit jaar brengen vijf andere Nederlandse organisaties een Ode aan het Nederlandse Landschap. Bekijk Holland.com voor alle initiatieven!

Bekijk alle activiteiten

t/m 31 december

Waterlinie Kunstroutes (Fietsen)

Het Nederlands Vestingmuseum - Naarden

Kijk bij de veelgestelde vragen of maak een keuze hieronder.

U kunt nog 250 karakters intypen
Ben je geen robot? Los dit simpele sommetje op: *
17 - 13 =
Ook de gratis nieuwsbrief van de Stelling van Amsterdam ontvangen?
Schrijf je in  
naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.