Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Stelling van Amsterdam ontvangen? Schrijf je in!

Interview bewoners fortwachterswoning Fort bij Nigtevecht

Remke en Michael - Fort bij Nigtevecht
foto: Steven Piek

Een historische oase van rust, midden in de Randstad

Door: Steven Piek

ABCOUDE – Tussen Amsterdam en Utrecht in, vlakbij het dorpje Abcoude ligt het Fort bij Nigtevecht: Een terrein met een enorme betonnen kazerne uit 1903, een loods en een fortwachtershuisje waar Michael en Remke al jaren wonen en zelfs zijn getrouwd. Ik ging een middagje langs op dit bijzondere terrein.

Remke: “Dit is eigenlijk een eilandje, een stukje paradijs, een oase, een mini reservaat. Hier vind je fazanten, spechten, buizerds en vossen. Dieren die je een paar honderd meter verder niet meer tegenkomt.” (De twee laatstgenoemde dieren hebben de kippen opgevreten waardoor de nieuwe nu in een ren scharrelen) Het liefst zitten Michael en Remke op hun zelfgemaakte terrasje achter de fortwachterswoning. Hier hebben ze zicht op hun kippenren en pakken ze de meeste zon. Remke: “Maar op warme zomeravonden zitten we het liefst voor het fort, dan voel je de warmte van het fort in je rug terwijl je naar de ondergaande zon kijkt.”

Genieten voor onbepaalde tijd
Het echtpaar woont dan wel op het fort, maar heeft eigenlijk niet de functie van fortwachter omdat ze er anti-kraak wonen. Remke werkt met gehandicapte kinderen en Michael is tijdelijk journalist-af voor een sabbatical. Stichting Natuurmonumenten heeft zich acht jaar geleden ten doel gesteld om een ondernemer op het fort te huisvesten onder specifieke voorwaarden: een onderneming starten in het fort met een deugdelijk verdienmodel, er moet jaarlijks 70.000 euro huur betaald worden en de persoon moet investeren in de omgeving. Totdat iemand gevonden is die hieraan voldoet, zitten Michael en Remke nog wel onder de pannen. Michael: “Alle dagen zijn hier bijzonder, juist omdat we niet weten hoe lang we hier mogen blijven wonen. Op zich hebben we binnen in het fort niks te zoeken, maar er komen wel eens paragnosten langs die erin willen, of een vleermuisman. Omdat de officiële opzichter van ver moet komen verschaffen wij ze dan toegang.” In september organiseren de twee op eigen initiatief, jaarlijks een scholenproject. De groepen acht van de lokale basisscholen komen dan langs om opdrachten te doen en speurtochten te lopen.

Op de vraag hoe ze hier terechtgekomen is, antwoordt Remke: “Ik werd gebeld door de antikraak organisatie waar ik aangemeld stond. Ze zeiden dat ze een huis voor me hadden in Abcoude. Toen ik vervolgens een foto van dit terrein kreeg kon ik mijn ogen niet geloven. Één minpuntje: het was maar voor zes weken.” Toch heeft ze destijds ja gezegd. En gelukkig maar, want ze woont er nu al acht jaar, inmiddels samen met Michael.

Liefde op het eerste gezicht
Toen Michael vijf jaar geleden op het fort langskwam om een reportage te schrijven voor een motorblad, ontmoette hij uiteraard de al in het fortwachtershuis wonende Remke. De twee zagen elkaar direct zitten en Michael trok al gauw bij Remke in. Michael: “Ik heb nog een bescheiden optrekje in Amsterdam. We komen daar natuurlijk niet zo veel, maar houden het wel achter de hand voor het geval we hier plots wegmoeten. We kunnen hier volgens de voorwaarden namelijk binnen drie weken uitgezet worden. (gekscherend) Dat appartement in Amsterdam is ook handig als we daar heel erg dronken worden.”

‘Stiekem’ trouwen
Michael en Remke zijn ook getrouwd op het fort. Remke: “Ik wilde het in eerste instantie als verrassing houden door te doen alsof we gewoon onze jaarlijkse barbecue gaven. Alleen een van mijn vriendinnen zou eerst nog even naar een ander feest gaan voordat ze naar onze ‘barbecue’ zou komen. Toen moest ik het natuurlijk wel vertellen omdat ze anders de plechtigheid zou missen. Uiteindelijk wist bijna iedereen op voorhand wel dat het geen barbecue werd, maar het was alsnog een geweldig feest.”

Dat kan ik me natuurlijk wel voorstellen. Toch vraag ik me af of de twee het hier niet iets tè rustig en afgelegen vinden. Remke: “Nou in de zomer niet, dan krijg je hier fietsers en wandelaars. Michael: “Maar dat mag eigenlijk niet. Hierlangs loopt de liniedijk, dat is een officiële wandelroute. Veel van die wandelaars vliegen uit de bocht met hun wandeling en komen dan hier uit. Hetzelfde geldt voor de fietsers, zij komen dan van de weg aan de andere kant en rijden vaak zo langs het bordje met ‘verboden toegang’ dit terrein op.”

Het is wenselijk dat het voor iedereen het werelderfgoed toegankelijk is.  Michael en Remke vinden het dan ook terecht dat mensen ‘hun’ terrein opkomen om naar het fort te kijken mits ze zich respectvol opstellen. Het is nu afwachten tot er een bestemmingsplan is voor het fort. Tot die tijd genieten Michael en Remke elke dag weer met volle teugen van hun paradijsje.
Fort bij Nigtevecht - Foto: Cultureel Erfgoed Noord-Holland
Fort bij Nigtenvecht

Geüpload 09-04-2014

naar boven

Begaanbaar deel van een inundatie in de vorm van een hooggelegen terrein, een weg, (spoor)dijk of een waterweg.

Verdedigingswerk dat een acces verdedigt

Onderstel voor een vuurwapen

Ook wel bolwerk. Vijfhoekige uitbouw van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Samenvoeging van een aantal stukken geschut in één organisatie.

Door een aarden wal van de vijand afgeschermde weg waarlangs manschappen en materieel konden worden verplaatst.

Het door metselwerk, beton of grondlaag bestand zijn van een gebouw tegen geschutsvuur.

Beschutte plek van waaruit de verdedigers de vijand kunnen bestoken.

Granaat gevuld met hoogexplosieve springstof.

Een (lage) uitbouw in een gracht van waaruit flankerend vuur kan worden gegeven.

Ook wel schotbalksluis. Tijdelijke waterkering, door het stapelen van balken in uitsparingen, om het water van een inundatie tegen te houden.

Militaire oefening

Zijwaarts gericht vuur.Groot flankement: ondersteunend vuur naar de nevenforten. Klein flankement: vuur dat de eigen omgeving van het verdedigingwerk bestrijkt.

Naar de vijand gericht deel van een verdedigingsweg.

Een onderdeel van het leger dat o.a. als taak heeft om tijdelijke en permanente verdedigingswerken te bouwen. De naam is afgeleid van het Franse woord ingenieur.

(houten) Loods waarin artillerie- en geniemateriaal werd opgeslagen.

Verzamelnaam voor vuurmonden.

Flauw aflopend talud dat buiten de fortgracht ligt en dat vanaf de frontwal met vuur kan worden bestreken.

(Betonnen) onderkomen voor manschappen, in de jaren ’30 onder andere toegevoegd aan het oostfront van de Vesting Holland.

Pantserkoepel die tijdens het geven van vuur omhoog wordt geheven om in rust weer te verzinken en onzichtbaar te worden.

Tabel die is aangebracht naast de geschutsopening om de bedieners van het geschut inzicht te geven in afstanden tot de doelen en de daarmee samenhangende geschutshoeken.

Onderwaterzetting waarmee een vijand op afstand wordt gehouden.

Ook wel inlaatsluis. Sluis die is aangelegd met als doel om water in een bepaald gebied in te laten.

Ruimte die tegen vijandelijk vuur is gedekt en die is voorzien van een schietgat waarachter een vuurwapen wordt opgesteld.

Van de vijand afgekeerde zijde van een verdedigingswerk.

In de forten van de Stelling van Amsterdam is het een kazemat aan de keelzijde van een fort waarmee flankerend vuur op het voorterrein van de buurforten wordt gegeven en van waaruit de keelzijde wordt verdedigd.

Wet van januari 1853, waarin beperkingen waren opgenomen met betrekking tot het bouwen in de nabijheid van verdedigingswerken, de zgn. verboden kringen, om een vrij schootsveld te waarborgen.

Lineair stelsel van samenhangende verdedigingwerken.

Batterij die in de onmiddellijke nabijheid van een verdedigingswerk ligt en die taken uitvoert die vallen onder dit verdedigingswerk.

Waterzuiveringsinrichting die de kwaliteit van het drinkwater verbetert door er ijzer aan te onttrekken.

Stelling waarin terugtrekkende troepen kunnen worden opgenomen.

Batterij die achter pantserplaten is opgesteld.

Fort met één of meerdere gepantserde geschutsopstellingen.

Draaibare gepantserde geschutsopstelling.

Geschut voor frontaal vuur over grote afstand, direct gericht op de vijandelijke posities.

Vuur dat er op is gericht om vijandelijke artillerie uit te schakelen

Eenvoudig (tijdelijk) verdedigingswerk met kleine bezetting.

Ondergrondse, bomvrije verbindingsgang.

Laatste toevluchtsplek voor de verdedigers binnen een verdedigingswerk, dat zelfstandig kan worden verdedigd.

Bomvrije bergplaats voor geschut of ander onmisbaar materieel.

Gedeelte van en terrein dat onder vuur kan worden genomen.

Open binnenruimte van een fort.

Grondplan of plattegrond.

Benaming van het verband dat in 1922 ontstond door de samenvoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Stelling van Amsterdam en het zuidelijk rivierenfront.

Wet van 18 april 1874 waarin de vestingwerken werden bepaald die deel uit gingen maken van de landsverdediging.

Aarden ophoging rond een verdedigingswerk, voorzien van een borstwering.