Zuiderzeeroute

Het fort is gebouwd in 1912 en had een bezetting van 255 man. Het fort had tot taak de voormalige Zuiderzeedijk zowel ten noorden als ten zuiden van Edam af te sluiten en te verdedigen. Daarnaast diende het fort ter afscherming van de achter gelegen zeesluis. Deze sluis was een belangrijk inlaatpunt voor het water, dat nodig was voor de inundatie. Het terrein aan de frontzijde, polder de Zeevang, werd onderwater gezet. Nog aanwezig zijn de fortwachterswoning, de genieloods en een omstreeks 1950 gebouwde schietbaan.

Rijd ook even om het fort heen en bekijk het fort zoals de aanvaller het kon zien. Het voorterrein onder water. Vlak voor de fortgracht gaat het terrein omhoog, zodat boten vast zouden lopen. Op de hoek is nog een grenspaal te zien, met de letter O en het cijfer 10. De O staat voor het ministerie van Oorlog, nu het ministerie van Defensie. Nieuwe grenspalen hebben dan ook de letter D.

De zeesluis lijkt onevenredig groot en sterk. Maar bedenk dat het IJsselmeer toen nog de Zuiderzee was. Er was eb en vloed en het kon er geducht spoken. Met opkomend water konden de grote stormdeuren door de tegendruk niet worden geopend. Toch kon het nodig zijn dat water voor de inundatie toegelaten moest worden. Daarom zijn in deze sluisdeuren toldeuren aangebracht. Deze konden tegen de stroom geopend en gesloten worden.

Edam kreeg in 1357 zijn stadsrechten. Daardoor kreeg het toestemming om een nieuwe haven aan te leggen. Dit bracht grote bloei. Kort na 1400 bereikte Edam de omvang van het huidige historische deel. De bloei kwam tot stilstand doordat tengevolge van de droogmakerijen de stroming door het Oorgat wegviel en deze dicht slibde. De houthandel en scheepsbouw verplaatste zich naar Amsterdam en de Zaanstreek. Sinds 1977 is Edam een beschermd stadsgezicht.

Een buitenstaander zou niet bedenken dat deze sluis onderdeel was van de Stelling van Amsterdam. Let op het hoge verschil in waterpeil. Als de sluizen eenmaal geopend waren konden deze door de stroming niet meer worden gesloten. Daarom zijn in de sluiskom voorzieningen aangebracht om een toldeur in te kunnen plaatsen. Let op de hardstenen inkepingen in het midden van de sluiskom.

M-1. Speeltoren, De toren is van de in 1883 gesloopte O.L. Vrouwekerk.
M-2. De joodse begraafplaats aan het Oorgat is omstreeks 1793 gesticht. Als je een bezoek brengt aan deze begraafplaats leg dan als groet een steentje op het tegenover geplaatste monument.
M-3. De Meeuwen, een wit buitenhuis uit de eerste helft van de 19de eeuw
M-4. De molen van de Zuidpolder een in 1670 gebouwde binnenkruier
M-5 De Katwoudermolen werd in 1988 gerestaureerd. De molen werd in 1896 gebouwd ter vervanging van een door brand verwoeste molen uit 1650.

In het Fort benoorden Purmerend is tegenwoordig Wijnimport J. Bart gevestigd. Naast de wijnhandel, die zich richt op de zakelijke markt, bevindt zich en de fortwachterwoning een tuinontwerpbureau.

Het fort bij Kwadijk diende ter afsluiting van de weg bij Middelie en de spoorweg. Het fort is niet afgebouwd. Nog wel te zien zijn de Genieloods en de fortwachterswoning.

De weg door Kwadijk werd een meter verhoogd om een goede bedijking te krijgen als het voorland werd geïnundeerd. Dit is bij een aantal woningen nog te zien. Zij liggen namelijk lager dan de weg.

Toen Willem Eggert in 1410 toestemming kreeg om op het huidige Slotplein zijn kasteel te bouwen was Purmerend een dorpje op een kruising van wegen. Onder bescherming van het kasteel ontwikkelde het dorpje zich voorspoedig en kreeg het in 1434 stadsrechten. Purmerend kreeg al gauw een streekfunctie. Vooral bekend van de veemarkt. Het kasteel werd wegens bouwvalligheid in 1741 afgebroken.

Monnickendam dankt zijn naam aan een dam die monniken in het midden van de 13de eeuw legden in de Leek. In 1355 verkreeg de plaats stadsrechten. Het begin van een voortvarende periode die in 1600 definitief ten einde kwam door de groei van Amsterdam. In 1977 werd het aangewezen tot beschermd stadsgezicht.

De Gravensluis was een inlaatsluis die voorzien was van toldeuren. De sluis is naderhand gemoderniseerd.