Route langs het IJ en door Amsterdam
Bij belegering van de Stelling van Amsterdam werd gerekend op de verzorging van 950.000 mensen, waaronder 150.000 soldaten, gedurende een periode van maximaal 6 maanden. Door de goede verbindingen met het achterland aan het einde van de 19de eeuw was voor de dagelijkse behoeften van de stad een voorraad van een maand voldoende. Voor een belegering moesten dus extra voorraden worden aangelegd.
Grote voorraden voedsel, water en brandstof waren nodig. Zo werden de steenkoolopslagplaatsen bij de stations en gascentrales in Amsterdam vergroot, een graansilo gebouwd, turfpersmachines aangeschaft, een extra voorraad van 15 miljoen geperste turf op het terrein aan de Hembrug opgeslagen. Een petroleumhaven werd al door de gemeente aangelegd. Hout was in de Zaanstreek voldoende aanwezig. Als ook het vee van de onder water te zetten gebieden werd veiliggesteld binnen de Stelling, was er voldoende vlees beschikbaar. Waterbronnen werden geslagen. Reinwaterkelders en vijvers werden aangelegd.
- Graansilo Korthals Altes, 1898-1987, Silodam: opslag voor graan, tegenwoordig woningen
- Gemeentelijk Handelsdepot, Cruquiusweg: opslag levensmiddelen en hoofdvoorraad voor het leger
- Rijkspostduivenstation, 1894-1918. Artis, voormalig gebouw Eik en Linde. In oorlogstijd ontvingen postduivenhouders buiten de stelling een telegram met het woord Juliana ondertekend met Steva. Het teken dat de postduiven bij het station konden worden opgehaald. Zodoende kon de opgesloten verdediging worden geïnformeerd
- Oranje Nassaukazerne, 1810 tot 1813. Sarphatistraat. Van 1810 tot 1860 diverse functies. Van 1860 tot 1989 huisvesting van garnizoen infanteristen en stellingbezetting. Na 1989 kantoren en woningen.
- Cavaleriekazerne, 1865-1955. Sarphatistraat 470: tegenwoordig Rijksacademie van Beeldende Kunsten
- Rijksmagazijn voor Geneesmiddelen, 1899-2003. Sarphatistraat 10
- Rijksgoederenmagazijn, 1877-1970. Sarphatiestraat 370: van 1970 -2008 Politiebureau, van 1970 -1986 medegebruik Binnenlandse Veiligheidsdienst. In 2008 verkocht aan woningcorporatie Stadgenoot
- Rijks Militair Hospitaal, 1870-1920. Sarphatistraat 252-366: van 1920-1973 Nederlands Kankerinstituut/Anthonie van Leeuwenhoekhuis. Tegenwoordig woningen
- Militaire Bakkerij, 1903-1948. Conradstraat. Tegenwoordig woningen.
- Rijksmuseum, reinwaterkelders en twee vijvers. De vijvers zijn verdwenen.
- Paleis van Justitie, 2 reinwaterkelders. Nu in gebruik als archief en bedrijfsrestaurant.
- Riekerpolder, waterbronnen en reinwaterkelders. Thans bewoond.
- Amstelhotel: tussen 1914 en 1920 werden enkele ruimten afgehuurd voor de Stellingcommandant.
- Artillerie Inrichting Hembrug, Van 1899 tot 2003 productie, onderzoek en aanschaf van oorlogsmaterieel.
- Algemeen Verdedigingspark, 1909-2000 opslag wapens en materieel en opslag turfvoorraad.
- Metrotracé, op sommige oude stadsplattegronden staat dit tracé aangegeven met 'spoorlijn Stelling van Amsterdam'. In 1905 ontstond het idee van een ringspoorlijn voor goederentransport vanuit de haven. Deze spoorlijn zou de kopstations van Amsterdam met elkaar verbinden. Hiermee kon het materieel vanuit het Algemeen Verdedigingspark naar de zuidelijke frontlinie worden vervoerd. In 1915 werd tot de aanleg besloten en in 1921 werd met de uitvoering begonnen. Het werk is niet verder gekomen dan een dijklichaam met een aantal viaducten. Later is op dit tracé de metro en de lijn naar Schiphol aangelegd.
De kustbatterijen
De kustbatterijen bij Durgerdam en bij Diemerdam dienden met het Forteiland Pampus tot afsluiting van het IJ. De batterijen hebben dezelfde open geschutsopstelplaatsen met munitiegebouwtjes. Durgerdam heeft een bomvrij onderkomen. Bij Diemerdam is het niet verder gekomen dan een zanddepot. Beide batterijen zijn tegen aanlanding beschermd door een stortkade onder de waterspiegel.
Kustbatterij bij Durgerdam
De huidige batterij dateert van 1889. Het eiland werd reeds in 1701 aangelegd voor de bouw van een vuurtoren. In 1809 werd het eiland omgebouwd tot verdedigingswerk in de oude Stelling van Amsterdam. Bij de bouw van 1885 werd de vuurtoren vervangen door een minder kwetsbare open constructie. Het eiland is niet toegankelijk voor het publiek.
Kustbatterij bij Diemerdam
Om Amsterdam te beschermen tegen een Pruisische aanval werd op deze plaats in 1787 al een batterij aangelegd. De huidige batterij dateert van 1889. Naast afsluiting van de toegang tot het IJ diende de batterij ook ter bescherming van de achterliggende Diemerdammersluis.
Fiets huren? Kijk op www.fietsplatform.nl/fietsideeen/ns_verhuur.asp
